Recensie: Triomf en tragiek der castraten

Nadat ik de laatste regels van dit boek heb gelezen, beluister ik op YouTube de enige geluidsopnamen die we van een castraat hebben, die van Alessandro Moreschi uit 1902. Vol verbijstering en een beetje ongeloof hoor ik een pathetische snikkende stem, eerder alt dan sopraan, waarin ik maar moeilijk de wereld kan terug horen die in het boek zo uitgebreid is beschreven. Na wat speurwerk lees ik op internet dat de meningen verdeeld zijn over deze opnamen: is het een stem in verval, of een zangstijl die we in onze tijd niet meer begrijpen? Nou was Moreschi 30 jaar lang eerste sopraan in de Sixtijnse kapel, in dienst van de kerk die de eerste en laatste werkgever van de ‘sopranisten’ was, en waar geen plaats was voor de virtuoze capriolen waar de grote castraten hun roem mee vergaarden in de hoogtijdagen van de Italiaanse barokopera. Die fantastische kunststukjes zijn voor onze oren voorgoed verloren gegaan, en daar kunnen we dus alleen nog maar over lezen. lees verder >>

Recensie: Beethoven – nieuwe onthullingen

Over Beethoven is genoeg geschreven. Zou je zeggen. Maar Beethoven-onderzoekers blijven nieuwe ontdekkingen doen, die leiden tot nieuwe inzichten, en dus ook tot nieuwe onthullingen. En voor een anekdote-jager als ondergetekende zijn dit leuke boeken om door te spitten, met deels bekend, maar ook onbekend materiaal dat steeds weer nieuw licht werpt op die fascinerende componisten. Overigens, zo recent is dit boekje ook al niet meer, dus wie weet is een aantal feiten ook al weer ingehaald door nieuw onderzoek. Maar goed, het is leuk om te lezen dat ‘Für Elise’ eigenlijk für Thérèse was gecomponeerd, en hoe dat zo kon gebeuren. Of hoe Beethoven met zijn verschillende soorten schetsboeken werkte, en hoe deze uitmondden in zijn uiteindelijke composities. En hoe één van die schetsbladen in Den Haag ligt, en de aanzet werd voor een cruciaal werk in Beethovens oeuvre. De 13 korte leesbare verhalen geven een prachtig inkijkje in het dagelijkse leven en werken van een van die componisten die door velen tot godheid is verheven, dat maakt de aanschaf er van meer dan waard. =&0=& Jos van der Zanden Uitgeversmaatschappij Haarlem – Holland 1993

Lezingenserie in een boekhandel in Arnhem

In het nieuwe seizoen 2018/2019 gaat de KlankZaak de lezingen in de serie ‘Muziek-per-stuk” in Arnhem geven. Dat gaat gebeuren in boekhandel ‘Het Colofon in het hart van Arnhem, die naast hun boekenassortiment ook een uitgebreide klassieke muziekafdeling heeft. Een meer dan passende plaats voor mijn KlankZaak-activiteiten dus, zodat ik heel blij ben met deze samenwerking.
Op de bovenverdieping van deze grote voormalige bioscoop is een gezellige plek met een sfeervolle piano; omgeven door boeken zullen de lezingen daar fantastisch op hun plek zijn.
De lezingen zullen maandelijks plaatsvinden, altijd op donderdagavond van 19.30 tot 21.30 uur. Aanmelden wordt op prijs gesteld, en kan bij de boekhandel zelf, via deze link. lees verder >>

Bij het BachFest in Leipzig

Het is al weer even geleden, maar ik wil er toch nog wat over vertellen: Het Bachfestival in Leipzig, afgelopen juni. De Thomaskirche en de Nicolaikirche, waar nogal wat werken van Bach voor het eerst geklonken hebben, zijn hier in Leipzig het hele jaar podium van allerlei Bachwerken. Maar in juni, tijdens het jaarlijkse BachFest, waren er aan één stuk door concerten gevuld met prachtige cantates, uitgevoerd door Ton Koopman, Sir John Elliot Gardiner en Masaaki Suzuki, ieder met hun eigen ensemble en koor. En daar omheen viel er nog te kiezen uit andere concerten, al of niet met werken van Bach, lezingen en rondleidingen. Genoeg te doen dus. lees verder >>

Meer concertinleidingen!

Het concertseizoen is ten einde, de zomer is al volop bezig. Dus ook de zaaltjes voor mijn concertinleidingen zijn leeg. Nog wel. Het volgend seizoen zal ik niet alleen aantreden bij concerten van Het Gelders Orkest en bij opera’s in de Nijmeegse stadsschouwburg, maar zal ik ook een hele serie concerten bij Musis in Arnhem van een inleiding voorzien. Ze hebben daar in het nieuwe seizoen werkelijk een prachtig programma, dus over de vraag of ik een deel van de inleidingen wilde verzorgen hoefde ik niet lang na te denken.
Ik noem een paar werken die daar te horen zullen zijn: Schoenbergs ‘Verklärte Nacht’, een intiem en hyperromantisch werk voor strijksextet op 14 januari 2019. Of Schuberts ‘Onvoltooide’ op 4 februari, of de 6de symfonie (‘Pastorale’) van Beethoven op 11 maart… en ga zo maar door.
Check hier het programma van de Arnhemse Podia, en misschien zien we elkaar daar voorafgaand aan het concert! lees verder >>

Nieuwe cursus: componistenportretten

Onder de naam ‘Tweeluikjes’ schetst de KlankZaak -ism Bibliotheek Mariënburg- in het voorjaar van 2019 vier componistenportretten.
Iedere componist krijgt 2 avonden: de eerste gaat over zijn leven, en de tweede over zijn werk.
De keuze van componisten heb ik mede op basis van een enquête op deze website gemaakt. Uit de enquête bleek grote belangstelling te zijn voor 20ste eeuwse componisten. Aan die voorkeur kon ik niet helemaal tegemoet komen, omdat ik in deze serie tweeluiken een breder (historisch) beeld wil geven. Maar het idee om een cursus specifiek aan recente(re) klassieke muziek te wijden is er een om vast te houden.
De componisten die aan bod gaan komen zijn: lees verder >>

Cursus van de KlankZaak in Musis Arnhem!

Mooi nieuws voor de KlankZaak: Musis Arnhem benaderde me met de vraag of ik de cursus Muzikaal Verhaal in het najaar in hun programma zou willen geven. Na wederzijdse kennismaking en een wat preciezere blik op de praktijk van de KlankZaak, konden we beiden van harte de overeenkomst bezegelen.
Al langer vroeg ik me af hoe ik ook in Arnhem mijn cursussen en lezingen zou kunnen organiseren, maar ik heb verder geen (relevante) contacten daar. Dus dit is wel een fantastische kans!

De cursus start op woensdagavond 19 september, en eindigt op 28 november.
Voor wie eventueel geïnteresseerden in Arnhem kent: aarzel niet deze informatie door te spelen. lees verder >>

Interview met mij

Op de website van de ‘Noord Nederlandse Pianodagen‘ staat een interview met mij over de KlankZaak en alles wat me daarin beweegt. Bijzonder is dat deze Pianodagen geïnitieerd zijn door mijn ‘oude’ pianojuf Marijke de Gruil; zij, en de muziekschool waar zij lesgaf, zijn van onuitwisbare betekenis geweest voor mijn eigen muzikale ontwikkeling. Met mijn bijdrage aan deze pianodag in Emmen keer ik dus een beetje terug op het nest.