KlankZaak in de Gelderlander!

Hoera, er staat een interview met mij in de Gelderlander. Door Mirjam van Zelst, in de rubriek ‘Uit & Thuis’, waarbij het accent ligt op mijn eigen muzikale passies en daaruit voortvloeiende voorkeuren voor concertbezoek.
Het mocht uitdrukkelijk geen reclame zijn voor mijn KlankZaak, maar ik hoop toch op een wervend effect natuurlijk!
Aan de gedrukte versie is niets meer te corrigeren, maar hier neem ik toch even de gelegenheid om wat klein foutjes recht te zetten: waar het gaat over ‘Schuberts cantates’ moet natuurlijk staan ‘Schuberts liederen’, en het Engelse Glyndeborne spellen we in werkelijkheid Glyndebourne. Zo, nu kan de rode pen weer de kast in.
Veel leesplezier, en reacties zijn welkom! lees verder >>

Recensie: Triomf en tragiek der castraten

Nadat ik de laatste regels van dit boek heb gelezen, beluister ik op YouTube de enige geluidsopnamen die we van een castraat hebben, die van Alessandro Moreschi uit 1902. Vol verbijstering en een beetje ongeloof hoor ik een pathetische snikkende stem, eerder alt dan sopraan, waarin ik maar moeilijk de wereld kan terug horen die in het boek zo uitgebreid is beschreven. Na wat speurwerk lees ik op internet dat de meningen verdeeld zijn over deze opnamen: is het een stem in verval, of een zangstijl die we in onze tijd niet meer begrijpen? Nou was Moreschi 30 jaar lang eerste sopraan in de Sixtijnse kapel, in dienst van de kerk die de eerste en laatste werkgever van de ‘sopranisten’ was, en waar geen plaats was voor de virtuoze capriolen waar de grote castraten hun roem mee vergaarden in de hoogtijdagen van de Italiaanse barokopera. Die fantastische kunststukjes zijn voor onze oren voorgoed verloren gegaan, en daar kunnen we dus alleen nog maar over lezen. lees verder >>

Concert- en opera-inleidingen

Inleiding in de Schouwburg Nijmegen bij de opera 'De Parelvissers' van Bizet, oktober 2014

Inleiding in de Schouwburg Nijmegen bij de opera ‘De Parelvissers’ van Bizet, oktober 2014

Komend seizoen (’15/’16) verzorg ik weer een aantal inleidingen bij concerten (van Het Gelders Orkest) en opera’s (van Keizer Karelpodia Nijmegen). Hieronder zet ik ze even op een rij:

15 oktober: Verdi – Aida, Schouwburg Nijmegen
5 november: Vivaldi – De 4 jaargetijden, Hanzehof Zutphen
20 novemberVivaldi – De 4 jaargetijden, Cultura Ede
19 januari: Lavinia Meijer, Musis Sacrum Arnhem
2 maart: Verdi – Il Trovatore, Schouwburg Nijmegen
9 april: Strauss – ‘Also sprach Zarathustra’ (oa), De Vereeniging Nijmegen
15 april: Strauss – ‘Also sprach Zarathustra’ (oa), Wilminktheater Enschede
18 april: Danish String Quartet (Haydn en Schnittke), Musis Sacrum Arnhem
23 mei: Jonathan Biss (piano, Beethoven en Schönberg), Musis Sacrum Arnhem lees verder >>

Aida in Nijmegen

20131130-135726.jpgOpera in Nijmegen; eens in de paar maanden valt het genoegen ons ook in het verre Nederlandse oosten ten deel. Met de Weense ‘opera-fixe’ nog vers in de herinnering voelde het wat provinciaals aan, maar ik verheugde me er op. En dan Aida: romantisch, meeslepend, italiaans.. ik zat helemaal klaar om me er aan over te geven.
Maar Aida is ook een gekostumeerd verhaal waar geen regisseur om het hoge ‘Egypte-gehalte’ heen kan, en zich veroordeeld ziet tot de traditionele hiëroglyfische sfeer, waarin zwarte bloempotkapsels, hagelwitte geplooide tenues en ankh-kruizen niet weg te denken zijn. Misschien dat alleen een regisseur als Pierre Audi het voor elkaar zou krijgen om de enscenering te abstraheren en te moderniseren, en me het gevoel te geven dat ik op dat moment in Egypte ben, of beter: dat het Egypte van Aida op dat moment in míj is. De afstand tussen mij en de hoofdpersonen Aida, Radames en Amneris bleef heel groot, en liet zich alleen verkleinen door mijn ogen dicht te doen. De muziek! Als je naar opera gaat kijken, blijkt luisteren toch het meest essentieel.
In de muziek gebeurt alles. De liefdes, angsten, jaloezieën, twijfels, heldhaftigheden, berustingen. Het hele palet aan emoties baant zich een weg door je heen, en maakt iedere visuele tekortkoming vergeeflijk.
Radames was niet bepaald de jonge krachtige god die ik me er bij voorstelde, maar toen hij zong maakte het niet meer uit. De dans-scenes waren wat stijfjes, de ensemblescenes wat statisch, maar de krachtige koren overbrugden mijn afstand tot het podium moeiteloos. De groepsscenes leken wat overgeregisseerd, terwijl de dialoogscenes juist wat te weinig waren vormgegeven. De spanning in de muziek zag ik niet terug in de mis-en-scene, waar de personages maar wat liepen rond te lopen, zo nu en dan hun teksten reciterend. Hoeveel bedreigender zou Amnaris zijn als ze vlak achter Aida blijft staan, haar jaloerse adem letterlijk in Aida’s nek, terwijl ze haar verdenkingen van de geheime liefde tussen Aida en Radames uitspuwde?
Maar nogmaals, met de ogen dicht maakt het niet uit. De muziek is de beste verteller. lees verder >>

Carmen the Movie

CarmenGisteren ben ik op mijn werkplek met een nieuwe serie begonnen. In de loop van de tijd heb ik aardig wat opera’s van Bravaklassiek.nl opgenomen. Hoewel ze nu hun programma op ‘repeat’ hebben gezet, heb ik op die manier toch een aardige verzameling klassiekers tot mijn beschikking…. met ondertiteling! Dat is op z’n minst handig.
Ik heb als eerste in de serie opera’s Bizet’s ‘Carmen’ vertoond. De opera is muzikaal zowel mooi als toegankelijk, en niet al te lang. Eerst gaf ik ‘s middags een inleiding, en vervolgens heb ik de film ‘s avonds op ‘groot doek (nouja, een grote muur) laten zien. Ik had echter niet gekozen voor de podiumversie van Brava, maar voor de verfilmde versie van Francesco Rosi uit 1984. lees verder >>

Staatsopera

Omdat ik Figaro’s Hochzeit (Le nozze di Figaro) in het Duits in de ‘Volksopera’ zag, wilde ik toch ook een kijkje nemen in het state-of-the-art ‘Staatsoper’-gebouw. Daar zijn reguliere rondleidingen voor, gelukkig. Het gebouw, het instituut is omgeven met zoveel traditie, verhalen, namen. Natuurlijk die van Mahler, als dirigent de eerste die het avondje elitair amusement onvormde tot een avond kunst. Nog steeds elitair, dat wel. Hij deed bijvoorbeeld de zaallichten uit tijdens de opera! Bij hen ging er dus een lichtje uit, in plaats van dat ie ging branden, maar evengoed een eureka-moment in de geschiedenis van de opera.
Nog wat indrukwekkende cijfers en feitjes, leuk om te weten, maar ook om aan te tonen dat ze in Wenen deze tak van kunst met alle macht onderhouden. Komt ie: Ze hebben nooit 2 dagen achter elkaar dezelfde opera. Om dat logistiek mogelijk te maken (decors moeten opgebouwd en afgebroken, kostuums af en aan naar depots, etc) werken er per dag 270 mensen alleen al op het podium. Ze hebben 6 podia die geluidloos verwisseld kunnen worden, zodat ze indrukwekkende changementen kunnen realiseren.
Ik was ook nog even in het staatsoperamuseum, waar natuurlijk de grootheden en wapenfeiten je om de oren vliegen.
Het niet de wereld van het kleine gebaar en de subtiele emotie. Maar als je je kunt overgeven aan de grandeur, dan is het op z’n minst indrukwekkend. lees verder >>