Lezingenserie in een boekhandel in Arnhem

In het nieuwe seizoen 2018/2019 gaat de KlankZaak de lezingen in de serie ‘Muziek-per-stuk” in Arnhem geven. Dat gaat gebeuren in boekhandel ‘Het Colofon in het hart van Arnhem, die naast hun boekenassortiment ook een uitgebreide klassieke muziekafdeling heeft. Een meer dan passende plaats voor mijn KlankZaak-activiteiten dus, zodat ik heel blij ben met deze samenwerking.
Op de bovenverdieping van deze grote voormalige bioscoop is een gezellige plek met een sfeervolle piano; omgeven door boeken zullen de lezingen daar fantastisch op hun plek zijn.
De lezingen zullen maandelijks plaatsvinden, altijd op donderdagavond van 19.30 tot 21.30 uur, volgens het tot nu toe in Nijmegen gehanteerde principe: aanmelden is niet nodig, neem vrienden en familie én €10,- mee.

Iedere keer staat één enkele klassieke compositie centraal: in twee uur tijd komen de compositie en alle achtergronden aan bod: de componist, geschiedenis, betekenis, structuur…. alles wat relevant en interessant is.
Hier is de lijst, inclusief de datum:

6 september: Bach – De Goldbergvariaties
4 oktober: Beethoven – Symfonie nr. 3 ‘Eroica’
1 november: Schubert – Der Tod und das Mädchen (strijkkwartet & Lied)
10 januari: Josquin des Prez – Missa Pange Lingua
21 februari: Mahler – Symfonie nr. 3
7 maart: Debussy – Prélude à l’après-midi d’un Faune
4 april: Bach – De Matthäus-Passion
9 mei: Mozart – Requiem
6 juni: Stravinsky – Le Sacre du Printemps
4 juli: Berlioz – Symphonie Fantastique

Misschien kun je dit bericht delen met eventuele belangstellenden die je in Arnhem kent?
En voor iedereen in Nijmegen: voor het komend seizoen komen er weer nieuwe luisterlezingen aan met nieuwe composities, zoals gebruikelijk in de stadsvilla Saxon Holme. Schrijf je in op de nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

Luisterlezing 19 juni: Le Sacre du Printemps van Stravinsky

De Sacre du Printemps heeft een belangrijke plaats in het rijtje ‘revolutionaire composities’. Meteen al bij de premiere in 1913 gingen voor- en tegenstanders met elkaar op de vuist, al of niet aangemoedigd door de organisatie van het controversiële ballet.
Wat had de toen nog onbekende Stravinsky gecomponeerd, dat daar zo’n ophef over ontstond? Wie werkten er nog meer mee, en wat was hun rol hier in? Welk verhaal vertelt ‘de Sacre’, en hoe doet Stravinsky dat?

Kortom: de verhalen, de muziek…. het komt allemaal aan bod in de laatste luisterlezing van dit seizoen.

Dinsdagavond 19 juni van 19.30 tot 21.30 uur
Adres: Javastraat 104A
Toegang: €10,- te betalen bij binnenkomst
Aanmelden mag, maar is niet nodig.

Luisterlezing 15 mei: Mozarts Requiem

Niet veel composities zijn met zoveel geheimzinnigheid omgeven als het Requiem van Mozart. Op zijn voortijdig sterfbed gedicteerd, onder vreemde omstandigheden besteld door een onbekende, onvoltooid gebleven…
Maar behalve de mythen er omheen is het een prachtige compositie waar 2 uur verkenning natuurlijk weer veel te kort voor zullen zijn. Maar we gaan het toch proberen!

Wederom in de altijd vriendelijke en sfeervolle stadsvilla Saxon Holme, op de derde dinsdag van de maand mei, van 19.30 uur tot 21.30 uur. Aanmelden mag, hoeft niet. Kosten €10,- te betalen bij binnenkomst.

Luisterlezing: Debussy’s Prélude à l’après-midi d’un faune’

De 100ste sterfdag van Claude Debussy: niet iets om te vieren, maar wel om aandacht aan te besteden. Daarom zal de luisterlezing in de serie ‘muziek-per-stuk’ deze keer over ‘Prélude à l’après-midi d’un faune’ gaan, een kort orkestwerk van Debussy uit 1894, geïnspireerd op het gelijknamige gedicht van Stéphane Mallarmé. Een werk waarvan Pierre Boulez stelde dat daar het begin van de 20ste eeuwse muziek ligt.
Of dat een terechte bewering is, is minder interessant dan te bekijken wat er dan zo belangwekkend was in deze prachtige beeldende compositie. Het wordt een onderzoek naar de klanktaal van een van de belangrijkste moderne componisten.

Dinsdag 17 april om 19.30u in de altijd sfeervolle Villa Saxon Holme, Javastraat 104a, voor slechts €10,-
Aanmelden mag, hoeft niet.

Luisterlezing Matthäuspassion

De passietijd is weer aangebroken. Nergens anders dan in Nederland kloppen de harten zo veel sneller als de uitvoeringen van Bachs Matthäuspassion weer in de agenda opduiken. En het toenemend aantal publicaties is nog zo’n signaal dat het magistrale werk van Bach zich in grote aandacht mag verheugen.
Voor iedereen die meer wil weten over Bach, de Matthäus, de geschiedenis, de symboliek, de uitvoeringen, de muziek…. kom naar mijn luisterlezing!

Woensdagavond 14 maart in de Bibliotheek de Mariënburg, van 20.00 uur tot 22.00 uur, €7,50 (€5,- voor leden van de bibliotheek)
Dinsdagavond 20 maart in de Boskapel van 20.00 uur tot 22.00 uur, €10,-

Maandagavond 12 maart heeft iedereen de gelegenheid om een open repetitie van het Bachkoor mee te maken; een uitzonderlijk kijkje in de keuken van de uitvoeringspraktijk. Van 19.45 uur tot 22.15 uur in het Canisius College (Berg en Dalseweg 207).

Deze maand staat de Matthäuspassion van Bach centraal als variant op de luisterlezing-serie ‘Muziek per stuk’, iedere derde dinsdag van de maand. Op dinsdag 17 april hervat ik het reguliere muziek per stuk-programma met een nieuwe lezing over een fantastische compositie.

Muziek per stuk: de Derde van Mahler

Vanaf dinsdag 20 februari gaat de KlankZaak weer verder met de serie ‘Muziek per stuk’, waarin per avond één enkele compositie centraal staat.
Deze keer zal dat de fantastische derde symfonie van Mahler zijn. Vanwege de grootte van het benodigde orkest, en de lengte van anderhalf uur, is het werk niet al te vaak live mee te maken. Maar áls het een keer wordt opgevoerd, dan zijn we voorbereid!
Iedereen is weer welkom, aanmelden mag maar is niet nodig. Betaal €10,- bij binnenkomst in de immer sfeervolle Villa Saxon Holme, en we laten ons 2 uur lang meevoeren door de romantische klanken van deze zogenaamde ‘natuursymfonie’.

Adres: Javastraat 104A, Nijmegen
Kosten €10,-
Aanmelden mag, maar spontaan aan de deur verschijnen is ook goed!

Muziek per stuk: ‘Missa Pange Lingua’ van Josquin des Prez

In de serie ‘Muziek per stuk’ van de KlankZaak besteden we op 12 december aandacht aan een kerkelijke mis uit de Renaissance, van een van de grootste componisten van zijn generatie: Josquin des Prez. Of eigenlijk ‘ons Joske’, want hij kwam hier uit de buurt. Prachtige muziek die als een weldaad aan je voorbij trekt. Maar er is meer over te vertellen, en dus ook meer aan te beleven. Waar haalde Josquin zijn voorbeelden en inspiratie vandaan? Wat ís een gecomponeerde mis eigenlijk? Hoe steekt zo’n kerkelijke compositie in elkaar? Vond het Vaticaan alles mooi wat deze componisten schreven? En wie was deze Josquin des Prez eigenlijk? Hoe zag zijn leven er uit?
De tijd, de componist, de muziek… het komt allemaal aan bod aan de hand van één van zijn prachtige missen, gebaseerd op gregoriaanse melodieën: Missa Pange Lingua.

Dinsdagavond 12 december, van 19.30 uur tot 21.30 uur
In Villa Saxon Holme, Javastraat 104A in Nijmegen
€10,- bij binnenkomst te betalen
Aanmelden mag, maar hoeft niet.

Muziek per stuk 10 oktober: Beethovens Eroica

De eerste avond in de gloednieuwe serie ‘Muziek per stuk’ was een succes, en bovendien een mooie avond. Centraal stonden de ‘Goldbergvariaties’ van Bach. Een recensie wilde ik eigenlijk niet schrijven erover, maar wel dit: De 30 variaties worden voorafgegaan en afgesloten met exact dezelfde prachtige ‘aria’. Aan het begin van het stuk is het nog onontgonnen terrein; de aria klinkt nieuw. Aan het einde klinken in dezelfde aria alle variaties die we hebben gehoord nog na, als een (terug)blik op een ongelooflijk rijk universum, en het einde van een reis die ons (terug)voert naar de kern…. en eenvoudige en kwetsbare aria.
Een halve avond praten, analyseren, filmpjes kijken en luisteren verdubbelde het gevoel van ‘al die mogelijkheden’, dat duizelingwekkende universum. Maar dat verdubbelde ook de kracht van de laatste aria: niet alleen deze prachtige compositie werd er mee afgesloten, maar ook een mooie avond, waarin alle informatie en verhalen interessant waren, maar de muziek zelf toch altijd de onbeschrijflijke kern blijft.

Op de tweede avond op 10 oktober zullen we een volgend monument aanpakken: de derde symfonie van Beethoven, ook wel bekend als de ‘Eroica’. Wat is er zo bijzonder aan dit werk? Begon met deze symfonie de romantiek? Wie is hier de ‘Heroïsche’, de held? Napoleon? Prometheus? En hoe laat Beethoven dat dan horen in de noten die hij componeerde?
Schuif aan op 10 oktober, om 19.30 uur, in de sfeervolle stadsvilla ‘Saxon Holme‘, en maak het allemaal mee.

Of luister alvast tevoren naar deze uitvoeringen van Philippe Herreweghe, Daniel Barenboim of Nathalie Stutzmann.

Adres: Javastraat 104A
Kosten: €10,- contant te betalen
Aanmelden is handig, maar niet noodzakelijk.

Mijn Matthäus-luisterlezing

20140411-073048.jpgWow! Dat was een mooie avond! Mijn luisterlezing over de Matthäus-Passion in die unieke sfeervolle St Nicolaaskapel op het Valkhof.
Het was stressen vooraf, altijd meer dan je wil. Ik was ook nog in datzelfde weekend als componist betrokken bij het ‘48 hour film festival‘, fantastisch om te doen, maar als ik het anders had kunnen plannen had ik dat natuurlijk gedaan!
Maar toch, als de knop eenmaal omgaat, en er zo’n 35 belangstellenden voor je zitten, dan is er niets anders meer.
De wereld van de Matthäus, de wereld van Bach, de wereld van de religie en de muziek die daar zo sterk door geïnspireerd is. Merkwaardig toch dat ik als overtuigd atheïst bijbelcitaten sta voor te lezen, en oprecht een beeld wil schetsen van een componist die naast een mythisch en briljant kunstenaar ook een diep gelovig mens was, voor wie de basis van dit oratorium in zijn onvoorwaardelijke toewijding aan de kerk lag. De basis van al zijn werk, religieus of niet…. Soli Deo Gloria zoals hij onder veel van zijn composities schreef.
Het is mijn streven om de cursussen en lezingen in omgevingen te doen die door hun sfeer of historie ook een factor worden in de beleving van het verhaal en van de muziek. Religieuze muziek in een religieuze omgeving dus. Middeleeuwse muziek in een kasteelzaaltje. ‘Muziek & Natuur’ in een weelderige tuin. Enzovoort.
Hoe dan ook, naar de reacties in de pauze en achteraf te oordelen vond iedereen het een mooie en interessante avond. Hopelijk biedt het speciaal voor de gelegenheid geschreven boekje nog wat extra handvaten om meer van de Matthäus-Passion te begrijpen en te genieten.
Volgend jaar de Johannes-Passion?